ارزیابی عملکرد جهانی محیط پشتیبانی تجاری ایران در یک ‌دهه گذشته‌و راه‌کارهای بهبود آن

نویسندگان

عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی

چکیده

LPI ایران در منطقه و جهان جایگاه مناسبی ندارد و از وضع مطلوب، فاصله دارد. برای این ارزیابی از معیار گزارش دوسالانه بانک جهانی استفاده شده است. این مقاله عملکرد LPI ایران ‌و مؤلفه‌های شش‌گانه آن را برای مقاطع دوسالانه از 2007 تا 2018 مطالعه و مورد ارزیابی قرار داده‌ و اهم راه‌کارهای بهبود آن را ارایه می‌نماید. نتایج‌ پژوهش گویای آن است که: عملکرد لجستیک تجاری ایران در مقایسه با کشورهای جهان طی مقاطع دوسالانه یک دهه گذشته (18-2007) ضعیف است؛ در حالی‌که از 2007 تا 2012، از رتبه 63 به 112 شدیدا رو به نقصان بوده، از 2012 تا 2018 به رتبه 64 پیوسته به‌طور معنی‌دار روبه بهبود بوده است. مطابق مقیاس‌بندی شاخص عملکرد لجستیک در پنج درجه ‌و نیز توزیع امتیازهای این شاخص از نظر عملکرد لجستیک تجاری در چهار گروه نامطلوب، جزیی، هماهنگ و مطلوب، نتیجه می‌شود که ایران با احراز ارزش عددی با میانگین 6/2 از 5 از 2010 تا 2018 در شاخص عملکرد لجستیک در گروه کشورهای با عملکرد لجستیک جزیی قرار دارد و با وجود بهبود شاخص تا 2018 همچنان بی‌ثبات و شکننده‌ است و بیم‌ آن می‌رود با اندکی کاهش در امتیاز شاخص LPI، به گروه کشورهای با عملکرد لجستیک نامطلوب- کشورهای باکمترین درجه توسعه‌یافتگی- سقوط کند. البته با همین ظرفیت ‌و زیرساخت‌ها، با باز تخصیص بهینه در مؤلفه‌ها، امکان ارتقای جایگاه آن شاخص ممکن است.

کلیدواژه‌ها


حسینی، میرعبداله (1388)، «وضعیت شاخص عملکرد خدمات پشتیبانی تجاری ایران و جایگاه آن در جهان»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.
حسینی، میرعبداله ‌و وحید بزرگی (1390)، «نقش زیر ساخت‌ها و خدمات پشتیبانی تجاری در توسعه ‌فضای ‌رقابتی»، مجموعه مقالات، سخنرانی‌ها و مباحث دومین همایش توسعه فضای‌رقابتی ایران، مؤسسه ‌مطالعات‌ و پژوهشهای ‌بازرگانی، صص263-294.
حسینی، میرعبداله؛ محسن رسولیان ‌و بهمن برومند (1391)، «خدمات پشتیبانی تجاری و توسعه تجارت: تخمین اثرات (ایران ‌و منتخبی از کشورها)»، پژوهشنامه بازرگانی، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، شماره 64، پاییز، صص 123-148.
Arvis, Jean-Francois, Monica Alina Mustra, John Panzer, Lauri Ojala, and Tapoi Naula (2007), “Connecting to compete 2007: trade logistics in the global economy”. Washington, DC: World Bank.
 Arvis, Jean-Francois, Monica Alina Mustra, John Panzer, Lauri Ojala, and Tapoi Naula (2010), “Connecting to Compete 2010: Trade Logistics in the Global Economy (The Logistics Performance Index and Its Indicators)”. Washington, DC.: The World Bank (WB).
Arvis, Jean-Francois, Monica Alina Mustra, Lauri Ojala, Shepherd Ben and Saslavasky Daniel (2012-16), “Connecting to Compete 2012-16: Trade Logistics in the Global Economy (The Logistics Performance Index and Its Indicators)”. Washington, DC.: WB / The International Bank for Reconstruction and Development.
 Arvis, Jean-Francois; Ojala, Lauri; Wiederer, Christina; Raj, Anasuya; Dairabayeva, Karlygash and Kiiski, Tuomas (2018), “Connecting to Compete 2018: Trade Logistics in the Global Economy (The Logistics Performance Index and Its Indicators)”. Washington, DC.: WB / The International Bank for Reconstruction and Development, pp:1-82.
Hoekman, Bernard, and Alessandro Nicita (2008), “Trade policy, trade costs, and developing country trade.” Policy Research Working Paper 4797. World Bank, Washington, DC.
 Kaufman, Daniel, Art Kraay, and Mastruzzi. (2009), “Governance matters VIII: aggregate and individual governance indicators, 1996-2008. “Policy Research Working Paper 4978. World Bank, Washington, DC.
Mirza, Tasneem. 2008. “Analyzing the effects of trade facilitation on International Trade using a Simultaneous Approach.” Working paper. Economics Department, Purdue University, West Lafayette, IN. Available at www.gtap.agecon.purdue.edu/resources/ download/4610.pdf.
Mirza, Tasneem. 2009. “A cost benefits analysis of trade facilitation in an applied general equilibrium model.” Working paper. Economics Department, Purdue University, West Lafayette, IN. Available at www.iadb.org/ intal/ intalcdi/ PE/ 2009/ 03765.pdf.
Raven, John. (2001). “Trade and transport facilitation: a toolkit for audit, analysis, and remedial action”. Washington, DC: World Bank.
 Rodrigues, Alexandre M., Donald J. Bowersox, & Rojer J. Calantone. 2005. “Estimation of global & national logistics expenditures: 2002 data update” Journal of Business Logistics 26 (2):1-16
UNIDO (2009-2018), “Industrial development report”- breaking in and moving up: new industrial challenges for the bottom billion and the middle -income countries. Vienna: UNIDO.
World Bank (2008-18), “World development indicators online”. Washington, DC: World Bank.
 World Bank & International Finance Corporation (2009-17) Doing business. Washington, DC: WB.
WB and IMF (2008-16). “Global monitoring report: MDGs and environment”. Washington, DC: World Bank. WB and IMF.
WEF (2008-2018), “Global Competitiveness Report”. Geneva: World Economic Forum.