نگاهی به ساختار بازار جهانی فرش و برخی اشارات سیاست‌گذاری

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی گرایش بازاریابی دانشگاه محقق اردبیل

چکیده

صادرات فرش دستباف ایران طی سالهای اخیر روند نزولی به خود گرفته و این رقم در سال اخیر به کمتر از یکدهم صادرات دهه پیش رسیده است. شناخت درست از وضعیت بازار جهانی فرش و تعیین صحیح اهداف صادراتی و انتخاب درست کشورهای هدف میتواند به صادرکنندگان فرش ایرانی در انتخاب مناسب بازارهای هدف و بازپسگیری سهم بازار ایران کمک شایانی کند. در این راستا هدف از این مطالعه در ابتدا شناخت ساختار جهانی بازار فرش و در وهله بعدی تعیین کشورهای هدف صادراتی فرش ایران است. این مطالعه مجموعهای از شاخصها از قبیل متوسط صادرات پنج ساله فرش ایران به کشورهای هدف، میزان رشد GDP، میزان درآمد سرانه کشورها، میزان واردات کل آن کشور، میزان سرمایهگذاری مستقیم، میزان واردات فرش دستباف و نرخ تعرفه گمرکی کشورهای مختلف را در نظر گرفته و با روش تصمیمگیری شانون و تاپسیس به ارزیابی 36 کشور هدف برای ایران پرداخته است. نتایج یافتههای تحقیق نشان داد کشورهای آمریکا، چین، آلمان، برزیل، پاکستان، امارات، تایلند، انگلستان، ژاپن و لبنان بهعنوان برترین مقاصد صادراتی کشور مطرح هستند. این یافتهها میتواند به فعالین و صادرکنندگان فرش دستباف ایران جهت بهبود صادرات محصولات خود در بعد شرکتی و افزایش ارزآوری، افزایش اشتغال و بهبود تراز تجاری در بخش ملی کمک شایانی کند.

کلیدواژه‌ها


جعفرنژاد، احمد؛ علی سجادی‌پناه؛ رحیم صفوی و مهدی اجلی  (1388)، «بررسی موانع و ارائه راه‌کارهای به‌کارگیری تجارت الکترونیکی در زمینه توسعه صادرات فرش دستباف ایران»، پژوهشنامه بازرگانی، 13(52)، 1-34.
جعفریان، احمدرضا؛ حمیدرضا جعفریان؛ مهدی حاجی‌مرادی و محمد محمدپور (1398)، «استراتژی موفق تعیین بازار هدف محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی توسعه‌دهنده سامانه‌های سیستمی»، فصلنامه رشد فناوری، 15(58).
حسینی، عبدالله و تقی هومن (1386)، «مطالعه بازار جهانی خرما و بازارهای هدف خرمای صادراتی ایران»، مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، 15(57).
حسینی، میرعبدالله و زورار پرمه  (1383)، «ساختار بازار جهانی فرش دستباف و بازارهای هدف صادراتی ایران»، «فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی»، ۳۰، 38-114.
خاکسار آستانه، حمیده؛ محمد مظهری و ناصر شاهنوشی (1387)، «تعیین مزیت نسبی و شناسایی بازارهای هدف فرش دستباف ایران»، نشریه علمی- پژوهشی گلجام، ۴ (۱۱)، ۱۱۳-۱۲۵.
خرسندی‌فر، سعید و ناصر فقهی‌فرهمند (1391)، «کاربرد تصمیم‌گیری چند معیاره در مطالعه و تعیین جذاب‌ترین بازار هدف برای صادرات محصولات کشاورزی (مطالعه موردی: محصول گردو)»، فصلنامه مدیریت، سال نهم، شماره 28، 39-58.
سیاوشی، ملیحه؛ محمد غفورنیا و نادر وصالی (1397)، «بررسی عوامل مؤثر بر تصمیم خرید واردکنندگان فرش دستباف ایرانی در اتحادیه اروپا»، نشریه علمی- پژوهشی گلجام. ۱۴ (۳۳)، ۱۲۵-۱۴۴.
شم‌آبادی، محمدعلی و سید حمید خدادادحسینی (1384)، «طراحی الگوی بازاریابی صادراتی فرش دستباف ایران»، مدرس علوم انسانی، ویژه نامه مدیریت، 42، 79-100.
شول، عباس؛ علیرضا فتحی‌زاده؛ ایمان حکیمی و محمدرضا نامدار (1389)، «بررسی عوامل مؤثر بر بازاریابی صادراتی فرش دستباف استان کرمان»، مجله توسعه و سرمایه، 3(2)، 139-158 .
شوندی، زهرا و اسماعیل مزروعی نصرآبادی (1399)، «طراحی مدلی برای محرک‌های همکاری ـ رقابت (نمونه پژوهش: هنرـ صنعت فرش دست‌باف ایران)»، مدیریت بازرگانی، 12(2)، 357-377.
فرجی، مرتضی و آزاده شاکری (1391)، «بررسی عوامل مؤثر در توسعه صادرات فرش دستباف ایران (با رویکرد محیط کلان)»، پژوهشنامه بازرگانی، 16(63)، 193-220.
فرحزاد، سلیمان و هاشم آقازاده (۱۳۸۳)، «طراحی مراحل لازم برای پیاده‌سازی تجارت الکترونیکی به‌منظور توسعه صادرات کالا و خدمات»، موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.
کیهان، جواد (1394)، «تحلیل جایگاه آموزش‌وپرورش چندفرهنگی در محتوای برنامه درسی علوم اجتماعی و فارسی دوره ابتدایی به‌روشِ آنتروپی‌شانون»، مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، 4(1)، 79-95.
محمودی، مهدی؛ نفیسه روحی و محمود صبوحی (1397)، «تعیین مناسب‌ترین بازار هدف صادراتی کشمش ایران با استفاده از تحلیل سلسه مراتبی فازی»، مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، 26(101).
Dibb, S. and Simkin, L. (1996), The Market Segmentation Workbook: Target Marketing for Marketing Managers,.ITBP, London.
Herfindal, Orris C. (1959). A General Evaluation of Competition in the Copper Industry. Copper Costs and Prices. 1870-1957, Baltimore: Hohns Hopkins Press, xhap.70.
Kygan, Warren J. (1999), Global Marketing Management, translated by Abdul Hamid Ebrahimi, printing, Tehran.
Maddala, G.S, Dobson. S., Miller, E., (1995). Microeconomics. The Regulation of Monopoly. Chapter.10, Press Mc Grawhill Book Company, pp. 189-195.
Zhande, E. (1996), How to Prioritize Target Markets, Warwick MBA, University of Warwick.