شناسایی استراتژی‌های توسعه پایدار صنعت گردشگری ایران با استفاده از تکنیک متاسوات و ارائه راهکارهای مناسب

نوع مقاله: علمی- ترویجی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیات علمی مؤسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی، تهران

2 مدیر بهره‌برداری شرکت توسعه گردشگری ایران و مدرس هتلداری دانشگاه

چکیده

امروزه صنعت گردشگری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بخش‌های حیاتی کشورها بوده و در رقابتی تنگاتنگ با کسب و کارهای بزرگ جهان مانند خودروسازی و پتروشیمی قرار دارد. این مقاله، ضمن بررسی اهمیت توسعه گردشگری پایدار ایران سعی کرده تا با بررسی منابع آماری در زمینه وضعیت صنعت گردشگری ایران طی بازه زمانی 2017-2000، بررسی اهداف سند چشم‌انداز صنعت گردشگری در افق 1404 و مطالعات کتابخانه‌ای نقاط قوت و ضعف و تهدیدها و فرصت‌های ایران در صنعت گردشگری شناسایی شده و با استفاده از نظر مدیران و صاحبنظران این حوزه این مشکلات راستی‌آزمایی گردد. در نهایت با استقاده از تکنیک متاسوات و نرم‌افزار متاسوات به معرفی عمده‌ترین دلایل عدم توسعه صنعت گردشگری ایران پرداخته و راه‌کارهای اجرایی متناسب با آن‌ها پیشنهاد شود. نتایج مطالعه نشان داد که از مهم‌ترین دلایل عدم توسعه صنعت گردشگری ایران، عدم توسعه مناسب زیرساخت‌های گردشگری، عدم انسجام قوانین، نبود برنامه‌ریزی‌های مشخص و واحد در این صنعت و اعمال تحریم‌های غرب علیه ایران می‌باشد. لذا راه‌کارهای اجرایی پیشنهادی جهت توسعه این صنعت به‌ترتیب اولویت عبارتند از: بازنگری قوانین در رابطه با صنعت گردشگری و بهبود قوانین به‌صورت یکپارچه و شفاف در راستای حمایت از صنعت گردشگری، تخصیص منابع و اعتبارات به سازمان میراث فرهنگی، گردشگری جهت تأمین مراکز اقامتی مناسب، بهبود زیرساخت‌های گردشگری، ایجاد تسهیلات خدماتی، رفاهی و بهداشتی، تهیه و تدوین نقشه راه جامع توسعه صنعت گردشگری ایران و انجام تبلیغات مؤثر و مناسب و ایجاد تدابیر لازم جهت افزایش امنیت در کشور برای ایجاد انگیزه در گردشگران در جهت کاهش تبلیغات منفی و اثر سوء تحریم‌های غرب علیه ایران. جهت صحت نتایج ارائه شده، مطالعه تطبیقی در اسناد بالادستی صنعت گردشگری ترکیه صورت پذیرفت و مشاهده شد این کشور با برنامه‌ریزی هدفمند، بازنگری قوانین گردشگری، تخصیص منابع و اعتبارات جهت توسعه زیرساخت‌های گردشگری و تبلیغات هدفمند توانسته در صنعت گردشگری موفق شود. در نتیجه امید است با عملیاتی نمودن راهکارهای ارائه شده، صنعت گردشگری ایران نیز رشد و توسعه یابد.

کلیدواژه‌ها


اکبری، مجید؛ سرور، رحیم؛ سبحانی، نوبخت؛ موسوی نور، سیدعلی؛ کاربست مدل Meta-SWOT در برنامه‌ریزی و مدیریت صیانت و توسعه پایدار حریم کلان‌شهرها (مطالعه موردی: حریم پهنه جنوبی کلان‌شهر تهران)؛ مجلس و راهبرد؛ دوره 24، شماره 91، 1396.

بدری، سیدعلی؛ رضوانی، محمدرضا؛ ترابی، ذبیح‌اله؛ ملکان، احمد؛ «متاسوات ابزاری استراتژیک برای برنامه‌ریزی گردشگری پایدار (ورد مطالعه روستای میغان)»، برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، شماره 13، 1394.

رضایی، محمدرضا؛ خاوریان گرمسیر، امیررضا؛ چراغی، رامین؛ «برنامه‌ریزی راهبردی فضایی شهرهای کوچک‌اندام با استفاده از مدل Meta-SWOT (مطالعة موردی: شهر تفت در استان یزد)؛ پژوهش‌های جغرافیایی برنامه‌ریزی شهری؛ دوره 3، شماره 4، 1394.

سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری؛ «سند چشم انداز توسعه بخش میراث فرهنگی وگردشگری کشور ایران در افق سند چشم‌انداز (1384 تا 1404 )»، 1383.

قائد رحمتی، صفر؛ خاوریان گرمسیر، امیر رضا؛ « نقش تکنیک Meta Swot در برنامه‌ریزی راهبردی گردشگری شهر یزد»؛ برنامه‌ریزی و آمایش فضا؛ دوره 20؛ شماره 1، 1395.

یعقوبی، منظری، پریسا؛ آقامیری، سید امید، «اارائه راهکارهای اجرایی لازم جهت دستیابی به توسعه پایدار در صنعت گردشگری»، همایش جامع گردشگری ایران و نمایشگاه جانبی، مازندران، اسفند 1395.

Agarwal, R., Grassl, W. and Pahl, J. Meta-SWOT: Introducing a new strategic planning tool, Journal of Business Strategy, 33(2), 2012.

Aldo Leopold, A Sand County Almanac, 1949.

Cameron, K.S. and Caza, A. Exploring the relationships between organizational virtuousness and performance, American Behavioral Scientist, 47(6), 2004.

https://data.worldbank World.org/indicator/ST.INT.RCPT.CD, 2018.

Remi Generey; Rajendra k & others; “Reducing Inequalities a Sustainable Development Challenge”; Published by the energy and resources institute, India, 2016.

RN, Bhargava; V, Rajaram; Kei Tholson & Lynn Tiede; “Ecology and Environment”; Published by the energy and resources institute, India, 2016.

Soubbotina, Tatyana P, Beyond Economic Growth: An Introduction to Sustainable Development, Second Edition, WBI Learning Resources Series, World Bank Institute, 2004.

The Travel & Tourism Competitiveness Report 2017.

Tourism Organization, UNWTO, Tourism Highlights, 2018 Edition.

Günnur Diker (2018), Effective Governance and Policy Instruments: A Short Look to the Turkish Case, unwto