بررسی‌های بازرگانی

بررسی‌های بازرگانی

ارائه نقشه راه برای به‌کارگیری یادگیری ماشین جهت تحلیل، پیش‌بینی و جهت‌دهی به رفتار مصرف‌کننده در صنعت خرده‌فروشی (با رویکرد فراترکیب)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، ایران
2 دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم
3 دانشیار گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران،
10.22034/bs.2026.2082212.3204
چکیده
صنعت خرده‌فروشی با رشد فزاینده داده‌ها در حال حرکت به‌سوی یک اکوسیستم فیجیتال است که در آن، یادگیری ماشین نقشی کلیدی در تبدیل داده‌های خام به بینش‌های عملیاتی ایفا می‌کند. هدف این تحول، تحلیل دقیق رفتار خرید مشتریان، پیش‌بینی روندهای آتی و جهت‌دهی فعالانه به تصمیمات مصرف‌کنندگان است. با وجود گسترش پژوهش‌ها، ادبیات موجود از نبود یک چارچوب راهنمای جامع و ساختارمند یا نقشه راهی رنج می‌برد که توالی سرمایه‌گذاری‌های فناورانه و فرآیندهای عملیاتی لازم برای تحقق این اهداف را مشخص کند.
پژوهش حاضر با هدف تدوین چنین چارچوبی، از روش کیفی فراترکیب استفاده کرده است. داده‌ها از ۸۵ مقاله علمی پیشین گردآوری و با بهره‌گیری از کدگذاری باز تحلیل شده‌اند. یافته‌ها به ارائه یک نقشه راه فناوری برای صنعت خرده‌فروشی منجر شد که از سه لایه اصلی اهداف، فرآیند و زیرساخت تشکیل شده است. لایه اهداف شامل تحلیل و پیش‌بینی رفتار خرید، شخصی‌سازی تجربه مشتری، بهبود عملکرد تجاری و سودآوری، نوآوری فناورانه، ملاحظات اخلاقی، و سازگاری با شرایط بازار است. لایه فرآیند، فرآیندهای جمع‌آوری داده، تحلیل، تصمیم‌گیری، تعامل و یادگیری مبتنی بر بازخورد را در بر می‌گیرد. لایه زیرساخت نیز شامل سخت‌افزارهای داده‌محور، شبکه‌های ارتباطی، الگوریتم‌های هوش مصنوعی، پلتفرم‌های اطلاعاتی دیجیتال و لایه‌های تعامل با مشتری است.
در مجموع، این مدل جامع به مدیران خرده‌فروشی کمک می‌کند تا سرمایه‌گذاری‌های مبتنی بر یادگیری ماشین را با نتایج مالی قابل اندازه‌گیری و الزامات اخلاقی هم‌راستا کرده و به مزیت رقابتی پایدار دست یابند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Providing a roadmap for applying machine learning to analyze, predict, and guide consumer behavior in the retail industry (with a meta-synthesis approach)

نویسندگان English

saeed salmanian 1
َAli Hamidizadeh 2
Hamidreza yazdani 3
1 Department of Business Administration, Islamic Azad University, Qom Branch, Iran
2 Associate Professor of Public Administration Department, Farabi college, University of Tehran, Qom
3 Associate Professor of leadership and human capital Department, management college, University of Tehran, Tehran
چکیده English

The retail industry, amidst rapidly expanding data, is transitioning toward a phygital ecosystem where machine learning (ML) plays a vital role in transforming raw data into actionable insights. The ultimate effectiveness of these applications depends on precisely analyzing purchasing behavior, predicting future trends, and proactively influencing consumer decisions. However, existing literature lacks a comprehensive, structured guiding framework specifically a technology roadmap that outlines the precise sequence of technical investments and operational processes required to achieve these macro-objectives. Although current studies consistently highlight ML’s high potential to make marketing decisions smart and optimized, research has largely remained fragmented, offering isolated insights rather than an integrated architectural blueprint. To address this literature gap, this study employs a qualitative meta-synthesis approach. By systematically extracting, analyzing, and integrating key components from selected prior research, this study develops a comprehensive foundational framework and roadmap designed to streamline ML integration within modern retail ecosystems.

کلیدواژه‌ها English

Machine learning
retail
technology roadmap
consumer behavior direction
personalization

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 06 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 17 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 20 اردیبهشت 1405