بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش بیمه محصول ( مورد مطالعه خرما در استان کرمان)

نویسنده

بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران.

چکیده

هدف تحقیق حاضر، بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش بیمه‌ی خرما توسط باغداران استان کرمان (مطالعه‌ی موردی شهرستان بم) است. پژوهش، مبتنی بر روش توصیفی-همبستگی است که در آن 2916 نفر از باغداران شهرستان بم در سال زراعی 96-1395 به‌عنوان جامعه‌ی آماری در نظر گرفته و با استفاده از فرمول کوکران، تعداد ۲۲۵ نفر به‌صورت نمونه‌گیری نظام‌مند انتخاب شدند. روایی محتوایی پرسشنامه با کسب نظرات متخصصان و پایایی آن نیز پس از آزمون مقدماتی با استفاده از ضریب کرونباخ آلفا 74/0 به‌دست آمد. مقایسه‌ی ویژگی‌های باغداران پذیرنده و نپذیرنده با استفاده از آزمون‌های پارامتری t و ناپارامتری من ویتنی نشان داد که با احتمال 95 درصد بین سطح تحصیلات دو گروه، تفاوت معنی‌دار وجود دارد. همچنین از نظر «ارتباط با مروجان و کارشناسان بیمه» و «مشارکت در تعاونی‌ها» با احتمال 95 درصد بین پذیرندگان و نپذیرندگان تفاوت معنی‌دار وجود داشت؛ اما، بین «شرکت در کلاس‌های آموزشی-ترویجی»، «شرکت در تشکل‌های محلی»، «مشارکت در تصمیمات شورای روستا» و «مشارکت در تصمیمات بسیج سازندگی» در دو گروه تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. نتایج مدل رگرسیون لجستیک نیز نشان می‌دهد که بین سابقه کشت، خشکسالی و احتمال پذیرش بیمه رابطه‌ی مثبت و معنی‌دار؛ اما، بین دریافت وام با احتمال پذیرش بیمه رابطه‌ی منفی و معنی‌دار وجود دارد. در اولویت قرار دادن باغداران با درآمد بالاتر و افزایش آگاهی نسبت به برنامه‌ی بیمه‌ی محصولات کشاورزی می‌تواند در پذیرش بیمه‌ی‌ خرما توسط باغداران مؤثر باشد.
 

کلیدواژه‌ها


آقاعباسی، ناصر (1386)، «بررسی نقش بیمه در تولید دامداران استان کرمان»، اقتصاد کشاورزی و توسعه، 59: 25-36.
ایروانی، هوشنگ؛ مرجان واحدی، خلیل کلانتری و حمید موحدمحمدی (1385)، «عوامل مؤثر بر پذیرش بیمه‌ی گندم در شهرستان تفرش»، علوم کشاورزی ایران، 2-37(1): 137-144.
ترکمانی، جواد و سیدنعمت‌اله موسوی (1390)، «بررسی اثرات بیمه محصولات زراعی بر کارایی تولید و مدیریت ریسک در کشاورزی: مطالعه‌ی موردی در استان فارس»، تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 3(1): 1-26.
تیموری، مصطفی؛ سید محمدجعفر اصفهانی؛ بهزاد امرایی و علی‌رضا جمشیدی (1393)، «عوامل مؤثر بر پذیرش بیمه‌ی برنج در استان ایلام»، پژوهش‌های ترویج و آموزش کشاورزی، 7(3): 1-11.
راستگو، حمید و احمد رضوانفر (1386)، «بررسی عوامل مؤثر در توسعه‌ی بیمه‌ی محصولات راهبردی کشاورزان در شهرستان خدابنده»، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، 15(85): 111-134.
رستمی، فرحناز؛ حسین شعبانعلی فمی، حمید  موحدمحمدی و هوشنگ ایروانی (1386)، «عوامل مؤثر بر پذیرش بیمه: مطالعه‌ی موردی گندم‌کاران شهرستان هرسین کرمانشاه»، اقتصاد کشاورزی و توسعه، 15(60): 1-21.
کرمی، آیت‌اله (1390)، «بررسی عوامل مؤثر بر احتمال پذیرش بیمه‌ی محصول گندم در استان کهگیلویه و بویراحمد»، اقتصاد کشاورزی، 5(2): 232-250.
عین‌اللهی احمدآبادی، محرم (1387)، «عوامل مؤثر بر پذیرش بیمه‌ی گندم‌کاران استان زنجان: مطالعه‌ی موردی شهرستان خدابنده»، اقتصاد کشاورزی و توسعه، 16(63): 51-70.
غلامرضایی، سعید و منصور مرادیان (1378)، «بررسی مسائل و مشکلات ترویج و اشاعه‌ی فرهنگ بیمه‌ی محصولات کشاورزی در ایران»، مجموعه مقالات دومین همایش سراسری مسئولین و کارشناسان صندوق بیمه‌ی محصولات کشاورزی.
نادری مهدیی، کریم؛ احمد یعقوبی فرانی، حشمت‌اله سعدی و لیلا زلیخائی سیار (1393). «بررسی عوامل مؤثر بر توسعه‌ی بیمه‌ی گندم در شهرستان همدان». تحقیقات اقتصاد و توسعه‌ی کشاورزی ایران، 45(3): 425-437.
نیک‌نامی، مهرداد و غلام‌رضا نمکی (1393)، «عوامل مؤثر بر پذیرش بیمه‌ی محصول پنبه در بین پنبه‌کاران استان سمنان (مطالعه‌ی موردی شهرستان گرمسار)»، همایش ملی توسعه‌ی اقتصاد کشاورزی با رویکرد عزم ملی و مدیریت جهادی.
Barnett, B. J., Coble, K. H., and Spurlock, S. R. (2000). Crop insurance in the Midsouth, Technical Bulletin- Mississippi Agricultural & Forestry Experiment Station 2000, 227, 24 pp.
Huang, W. Y. (2002). “Using insurance to enhance fertilizer application timing to reduce nitrogen losses”. Journal of Agricultural and Applied Economics, 34: 131-148.
Serra, T., and Goodwin, B. K. (2003). “Modeling changes in the U. S. demand for crop insurance during the 1990s”. American Agriculture Association Annual Meeting, Montreal, Canada, July 27-30, 2003.
Singerman, A., Hart, CH. E. and Lence, S. H. (2010). Demand for crop insurance by organic corn and soybean farmers in three major producing states, Iowa state University, Department of Economics, Ames, Iowa.
Shaik, S., and Atwood, J. (2003). Demand for optional units in crop insurance. American Agricultural Association Annual Meeting, Montreal, Canada, July 27-30, 2003.
Smith, V. and Baquet, A. E. (1996). “The Demand for multiple peril crop insurance: Evidence from Montana wheat farms”. American Journal of Agricultural Economics, 78(1), 189-201.
Vandeveer, M. L. (2001). “Demand for area crop insurance among Litchi producers in northern Vietnam”. Journal of Agriculture Economics, 26(2): 173-184.