مطالعه قواعد عبور از شخصیت حقوقی شرکت با مطالعه تطبیقی در حقوق آلمان و ایران

نویسندگان

1 هیات علمی گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد.گروه حقوق دانشگاه اصفهان

2 دانشکده علوم اداری و اقتصاد، گروه حقوق دانشگاه اصفهان

چکیده

در این تحقیق، با استفاده از روش‌ تحلیلی و اسنادی، و با مقایسه تطبیقی آلمان و ایران،  راه‌حل‌های حقوقی مقابله با سوءاستفاده از قاعده مسئولیت محدود در شرکت‌ها، مورد بررسی قرار گرفته و این نتیجه حاصل شده که در حقوق ایران مقابله با پدیده شرکت‌های کاغذی، استفاده ابزاری از شرکت و سوءاستفاده از مسئولیت محدود از طریق تشکیل شرکت با سرمایه ناکافی، با استناد به مبانی  فقهی و حقوقی امکان‌پذیر است؛ لیکن در کوتاه‌مدت فقط مداخله قانون‌گذار را می‌طلبد و رویه قضایی حداقل در برخی از مسائل نمی‌تواند نقشی داشته باشد؛ هرچند رویه قضایی در مواجهه با چنین شرکت‌هایی می‌تواند اراده واقعی را در پس تشکیل شرکت با حداقل سرمایه قانونی، احراز نکند و چنین شرکتی را صوری و به مثابه ابزاری در دست سهام‌دار برای استفاده از مزایای مسئولیت محدود بداند؛ چراکه نفس تشکیل شرکت با سرمایه نامتناسب با موضوع و مقاصد شرکت، اماره روشنی بر قصد سوءاستفاده سهام‌داران یا طرف قرار گرفتن خودشان در معاملات شرکت است.

کلیدواژه‌ها


اسکینی، ربیعا (1395)، «حقوق شرکت‌های تجاری»، تهران، انتشارات سمت، جلد 1.
جنیدی، لعیا و ملیحه زارع (1394)، «اعمال قاعده خرق حجاب شخصیت حقوقی بر مدیران؛ تحلیل مسئولیت مدیران شرکت‌های سرمایه در قبال دیون پرداخت نشده شرکت»، مطالعات حقوق تطبیقی، دوره 6، شماره 1، بهار و تابستان.
حسن‌زاده، بهرام (1395)، «تأملی بر علل ایجاد شرکت‌های صوری از منظر ثبت شرکت‌ها»، دو فصلنامه پژوهشنامه حقوق خصوصی عدالت، سال سوم، شماره پنجم، بهار و تابستان.
رضائی، علی (1396)، «مسئولیت شرکت مادر در قبال شرکت تابعه (مطالعه تطبیقی در حقوق فرانسه، بلژیک و ایران)»، مطالعات حقوق تطبیقی، دوره 8، شماره 1 بهار و تابستان.
شهبازی نیا، مرتضی و دیگران (1390)، «عبور از شخصیت حقوقی شرکت در فرض تقلب شریک در حقوق ایران و انگلیس»، مجله حقوقی دادگستری، شماره ٧٤، تابستان.
عیسایی تفرشی، محمد رمضانی و حبیب اکردی (1396)، «نظریه تعمیق ناتوانی شرکت تجاری در پرداخت دین (مطالعه در حقوق امریکا و ایران)»، پژوهش‌های حقوق تطبیقی، دوره ٢١، شماره ٣، پاییز.
کاتوزیان، ناصر (1385)، «مقدمه علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران»،  تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ پنجاه دوم.
کریمی، عباس؛ الهام صادقی‌راد و ابراهیم تقی‌زاده (1397)، «تلاشی در راستای تبیین قاعده ملازمه نفع-مخاطره وجایگاه آن در ضمان شرعی»، مجله مطالعات حقوقی شیراز،دوره 10،شماره 1، بهار.
میرزایی‌امغانی، مجید (1395)، «تحلیلی بر مسئولیت اصیل واقعی و رأی حجاب شخصیت حقوقی شرکت تجاری در یک رأی قضایی»، فصلنامه رأی، مطالعات آراء قضایی، شماره ١٤، بهار.
Alting, C. (2008), “Piercing the Corporate Veil in American and German law- Liability of Individuals and Entities: A Comparative view”, 2 Tulsa Journal of Comparative and International Law.
Antunes, C.E. (2005), “The Liability of Polycorporate Enterprises”, 13 Connecticut Journal of International Law.
Behrens, P., (2005), “Der Durchgriff über die Grenze', 46 RabelsZ.,.
Blumberg, P., (2013), "The Law of Corporate Groups- Substantive Law".
Cahn, A., (2013), “Die Ausfallhaftung des GmbH-Gesellschafters. Besprechung der Entscheidung BGHZ 1 50, 61”, 2 ZGR.
Cited in Hofsetter , K. “Parent Responsibility for Subsidiary Corporations: evaluating European Trends” 39 International and Comparative Law Quarterly.
Cited in Miller, S.K. (2006), “Piercing the Corporate Veil among Affiliated Companies in the European Community and in the U.S: A Comparative Analysis of U.S., German and U.K. Veil piercing Approaches” 336 American Business Law Journal.
Dine, J., (2005), "The Governance of Corporate Groups Cambridge": Cambridge University Press at 59.
Emmerich, V., (2012), “Der heutige Stand der Lehre vom GmbH-Konzemrecht”, AG, 4.
Emmerich, V., (2012), Sonnenschein, J. and Habersack, M., Konzemrecht. "Das Recht der verbundenen Unternehmen bei Aktiengesellschaft, GmbH, Personengesellschaften, Genossenschaft, Verein und Stiftung", 7th edn (Mtinchen, Verlag C.H. Beck).
Griffin, S., (2012), “Holding companies and subsidiaries - the corporate veil” , 12 (1) Comp. Lawyer, 17.
Großfeld, B., (2010), “Die Anerkennung der Rechtsfahigkeit juristischer Personen”, 31 RabelsZ.
Hachenburg, (2005), “Gesetz betreffend die Gesellschaften mit beschrankter Haftung (GmbH)”. Großkommentar, re-edited by P. Ulmer, 8th edn, Vol. I (Berlin /New York, Walter de Gruyter).
Hofsetter, K. (2010), “Parent Responsibility for Subsidiary Corporations: Evaluating European Trends” 39 International and Comparative law quarterly.
Koppensteiner, H. -G. (2012), “Faktischer Konzern und Konzentration” ZGR, 7.
Koppensteiner, H. -G. (2014), “Internationale Unternehmen im deutschen Gesellschaftsrecht” (Frankfurt a.M., Athenaum).
Krieger, G. (2005), “Kann die Praxis mit TBB leben?” ZGR.
Lee. H.CH and Blumental, D.M. (2012), “Parent Company and Shareholder Liability: “Piercing the Corporate Veil” of Chinese Corporate Subsidiaries”, 5 (2) Business Law International.
Lennarts, M.L. (2011), “Concernaansprakelijkheid” (Deventer, Kluwer).
Lutter, M. (2003), “Die Haftung wegen Existenzvernichtung”, 3 ZGR.
Motomura, H., (2005), “Protecting Outside Shareholders in a Corporate Subsidiary: a Comparative Look at the Private and Judicial Roles in the United States and Germany”, 61WIS.L.REV. 61.
Schiessl, M. (2013), “The Liability of Corporations and Shareholders for the Capitalization and Obligations of Subsidiaries in German Law”, 7 Northwestern Journal of International Law and Business.
Schmidt, K. (2001), “Gesellschafterhaftung und Konzernhaftung bei der GmbH. Bemerkungen zum Bremer Vulkan” -Urteil des BGH vom 1 7.9. 2001’, NJW.
Stimpel, W. (2000), “Die Rechtsprechung des Bundesgerichtshofes zur Innenhaftung des herrschenden Unternehmens im GmbH-Konzern”, AG.
Tolmie, F., (2012), Introduction to Corporate and Personal Insolvency Law (London, Sweet & Maxwell).
Ulmer, P. (2005), “Glaubigerschutz im qualifizierten faktischen GmbH- Konzem”. Bemerkungen zum Autokran - Urteil des BGH vom 16.9.1 985, NJW.
Vandekerckhove, Karen, (2007), Piercing the corporate veil. Kluwer Law International.
Vonneman, W. (2012), Die Haftung im qualifizierten faktischen GmbH-Konzern, BB.
weber- Rey, D., (2011), “Insolvency of a German Limited Company: De Facto Shareholders, Group Liability for Individual Shareholders”, 7 pace Int’L. Rev. 523.
Wooldridge, F., (2012), “Controlling Shareholders’ Liabilities in German Private Companies”, 26 Company Lawyer.