تاثیر ایجاد منطقه تجارت آزاد قاره آفریقا بر صادرات ایران

نویسنده

استادیار موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی

چکیده

انعقاد موافقت‌نامه‌های همگرایی منطقه‌ای در شکل‌های مختلف یکی از ابزارهای لازم برای توسعه و افزایش تجارت و کسب منافع بیشتر برای کشورهای عضو است. 44 کشور از 54 کشور آفریقایی در 21 مارس 2018 اقدام به امضای یک منطقه تجارت آزاد (AFCFTA) نمودند. این درحالی‌است که تنها در حدود 10 درصد از نیازهای وارداتی منطقه به‌صورت درون‌گروهی تأمین می‌شود. ایران سهم ناچیزی در بازار 360 میلیارد دلاری منطقه مذکور دارد.
این مقاله در چارچوب روش تحلیلی و اسنادی، سعی می‌کند تأثیر ایجاد این منطقه تجارت آزاد را بر صادرات ایران بررسی کند. در این راستا، به دنبال ارایه تصویری آماری از ایجاد اقتصادسیاسی حضور ایران در آفریقا، چشم‌انداز آفریقا در سال 2030، منطقه تجارت آزاد قاره آفریقا و ویژگی‌های آن، به آثار انعقاد این موافقت‌نامه بر صادرات ایران پرداخته و نشان می‌دهد که این اقدام می‌تواند در حدود 50 درصد صادرات 342 میلیون دلاری ایران به کشورهای الجزایر، مصر، کامرون، اتیوپی و تونس را دچار محدودیت کند.
نتیجه نهایی مقاله این است که ایران به عنوان عضو ناظر اتحادیه آفریقا می‌تواند نسبت به انعقاد موافقت‌نامه با این منطقه تجارت آزاد اقدام کند.

کلیدواژه‌ها


حسینی، میرعبدالله (۱۳۸۸)، «شناخت اقتصاد و تجارت کشورهای شمال قاره آفریقا و جایگاه آنها در اقتصاد جهانی». پژوهشنامه آفریقا. سال اول، تابستان. شماره ۲.
 حسینی، میرعبدالله و وحید بزرگی (۱۳۸۹)، «ارزیابی و برآورد ظرفیت‌های صادرات کالایی ایران به کشور آفریقای جنوبی»، بررسی‌های بازرگانی. فروردین و اردیبهشت، شماره ۴۰.
حیدری، الهام (1397)، «آفریقا مقصد سرمایه‌گذاران جهان»، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران.
رحمانی، میترا (1393)، «تحولات شمال آفریقا و فرصت‌های تجاری ایران (تعیین کالاهای درخواستی ایران برای کاهش تعرفه در صورت برقراری تجارت ترجیحی)»، بررسی‌های بازرگانی. خرداد و تیر، شماره  65.
عابدین، محمدرضا (1397)، «آثار انعقاد موافقت‌نامه تجارت آزاد آفریقا بر صادرات ایران و فرصت‌های پیش‌رو»، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی .
 گمرک جمهوری اسلامی ایران (www.irica.gov.ir).
 ولی‌بیگی، حسن و محمدحسن نکویی‌مهر (1391)، «نیروی پیشبرنده رشد در آفریقا». بررسی‌های بازرگانی. خرداد و تیر، شماره 53.
Pew Research Center (www.pewresearch.org)
stat.wto.org
www.trademap.org
wits.worldbank.org