تأملی بر مدیریت زنجیره تأمین سبز: واکاوی نقش توانمندسازی کارکنان سبز بر خرید سبز در شرکت های تولیدکننده مواد غذایی سبز

نویسندگان

1 دانشیار و عضو هیات علمی، دانشکدۀ اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 دانشجوی دکترای مدیریت دولتی،دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

4 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر توانمندسازی کارکنان سبز بر خرید سبز با توجه به نقش میانجی مدیریت زنجیره تأمین سبز است. این مطالعه از لحاظ هدف کاربردی و از نوع توصیفی و با روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری در این مطالعه 133 نفر از کارکنان شرکت‌ تولید‌کننده مواد غذایی سبز در شهر تهران است که به روش نمونه‌گیری کوکران انتخاب شدند و جهت سنجش اطلاعات از پرسشنامۀ استاندارد 19 گویه‌ای با طیف پنج گزینه‌ای لیکرت استفاده شد. به منظور تحلیل داده‌ها، روش حداقل مربعات جزیی و نرم‌افزار Smart-PLS‌ مورد استفاده قرار گرفت. جهت سنجش روایی از روایی همگرا و واگرا توسط نرم‌افزار بهره گرفته شد و به منظور برازش پایایی، آلفای کرونباخ مورد استفاده قرار گرفت و ضریب آن برای تمام سازه‌های پژوهش بیشتر از 7/0 می‌باشد. نتایج به دست آمده، حاکی از آن است که توانمندسازی کارکنان سبز بر خرید سبز و مدیریت زنجیره تأمین سبز تأثیر مثبت و معنی‌داری دارد. همچنین نتایج پژوهش اثر مثبت و معنی‌دار مدیریت زنجیره تأمین سبز بر خرید سبز را تأیید کرد. با این وجود، مدیریت زنجیره تأمین سبز رابطه میان توانمندسازی کارکنان سبز و خرید سبز را میانجی‌گری نمی‌کند.

کلیدواژه‌ها


رنگریز، حسن؛ محمد‌رضا نورعلی و محمد ثواقبی فیروزآبادی (1396)، «بررسی نقش کلیدی زنجیره‌ی تأمین سبز در کسب مزیت رقابتی سازمان‌ها»، پژوهش‌های جدید در مدیریت و حسابداری، شماره 22، صص 89‌- 105.
شهبازی؛ بهروز، ذوله فرزاد شاه‌کرمی؛ مختار محمدی و یونس شهبازی (1394)، «بررسی تأثیر آموزش و توانمندسازی کارکنان بر عملکرد مدیریت زنجیره تأمین (مورد مطالعه: شعب بانک توسعه صادرات ایران)»، چهارمین کنفرانس ملی مدیریت و حسابداری، تهران، موسسه اطلاع رسانی نارکیش.
مروتی شریف‌آبادی، علی، حمید حنظل عیدانی و فاضل موسوی (1395)، «ارائه الگوی استقرار زنجیره تأمین سبز در شرکت پتروشیمی پردیس با استفاده از روش نقشه‌شناختی فازی»، فصلنامه علمی - ترویجی مدیریت زنجیره تأمین، 18(54)، 65-78.
Ali, R., Ahmad, M.S., (2009), "The impact of reward and recognition programs on employee’s motivation and satisfaction: an empirical study". Int. Rev. Bus. Res. Pap. 5(4), 270–279.
Ashraf, F., Ashraf, I., & Anam, W., (2015), "Green HR for Businesses". International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 5(8), 149-156.
Chan, R.Y.K., He, H., Chan, H.K., Wang, W.Y.C., (2012), "Environmental orientation and corporate performance: the mediation mechanism of green supply chain management and moderating effect of competitive intensity". Industrial Marketing Management 41 (4), 621–630.
Chang, B.Y., Kenzhekhanuly, Y., Park, B., (2013), "A study on determinants of green supply chain management practice". International Journal of Control and Automation, 6(3), 199-208.
Chin, T. A., Tat, H. H., & Sulaiman, Z., (2015), "Green supply chain management, environmental collaboration and sustainability performance". Procedia CIRP, 26, 695-699.
Corzine, Jon S., and Lisa P. Jackson, (2006), "Green purchasing: a guide for local governments and communities." Athena, 609 ,633-1161.
D’Souza, C., Taghian, M., and Lamb, P., (2006), "An Empirical Study On The Influence Of Environmental Labels On Consumers". Corporate Communications: An International Journal, 11(2), 162-173.
Daily, B. F., Bishop, J. W., & Massoud, J. A., (2012), "The role of training and empowerment in environmental performance: A study of the Mexican maquiladora industry". International Journal of Operations & Production Management, 32(5), 631-647.
Daily, B. F., Bishop, J. W., & Steiner, R., (2007), "The mediating role of EMS teamwork as it pertains to HR factors and perceived environmental performance". Journal of applied business research, 23(1), 95.‏
Dutta, D., (2012), "Greening people: a strategic dimension". ZENITH International Journal of Business Economics & Management Research, 2(2).‏ 143- 148.
Eltayeb, T.K., Zailani, S., Ramayah, T., (2011), "Green supply chain initiatives among certified companies in Malaysia and environmental sustainability: Investigating the outcomes". Resources, Conservation and Recycling, 55(5), 495-506.
Geng, R., Mansouri, S. A., & Aktas, E., (2017), "The relationship between green supply chain management and performance: A meta-analysis of empirical evidences in Asian emerging economies". International Journal of Production Economics, 183, 245-258.
Govindan, K., Khodaverdi, R., Vafadarnikjoo, A., (2015), "Intuitionistic fuzzy based DEMATEL method for developing green practices and performances in a green supply chain". Expert Systems with Applications, 42(20), 7207-7220.
Graves, L. M., Sarkis, J., & Zhu, Q., (2013), "How transformational leadership and employee motivation combine to predict employee proenvironmental behaviors in China". Journal of Environmental Psychology, 35, 81-91.
Hunjra, A. I., UlHaq, N., Akbar, S. W., & Yousaf, M., (2011), "Impact of employee empowerment on job satisfaction: An empirical analysis of Pakistani service industry". Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, 2(11), 680-685.
Jabbour, C. J. C., & de Sousa Jabbour, A. B. L., (2016), "Green human resource management and green supply chain management: Linking two emerging agendas". Journal of Cleaner Production, 112, 1824-1833.
Jayant, A., & Azhar, M., (2014), "Analysis of the barriers for implementing green supply chain management (GSCM) practices: an interpretive structural modeling (ISM) Approach". Procedia Engineering, 97, 2157-2166.
Karim, F., & Rehman, O., (2012), "Impact of job satisfaction, perceived organizational justice and employee empowerment on organizational commitment in semi-government organizations of Pakistan". Journal of Business Studies Quarterly, 3(4), 92-104.
Lee, V. H., Ooi, K. B., Chong, A. Y. L., & Seow, C., (2014)," Creating technological innovation via green supply chain management: An empirical analysis". Expert Systems with Applications, 41(16), 6983-6994.
Lin, C. Y., & Ho, Y. H., (2011), "Determinants of green practice adoption for logistics companies in China". Journal of Business Ethics, 98(1), 67–83.
Luthra, S., Garg, D., & Haleem, A., (2015), "An analysis of interactions among critical success factors to implement green supply chain management towards sustainability: An Indian perspective". Resources Policy, 46 (Part 1), 37–50.
Madaan, J., & Mangla, S., (2015), "Decision modeling approach for eco-driven flexible green supply chain". In Systemic Flexibility and Business Agility (pp. 343-364). Springer, New Delhi.‏
Meyerson, G., & Dewettinck, B., (2012), "Effect of empowerment on employees performance". Advanced Research in Economic and Management Sciences, 2, 40-46.
Nejati, M., Rabiei, S., & Jabbour, C. J. C., (2017), "Envisioning the invisible: Understanding the synergy between green human resource management and green supply chain management in manufacturing firms in Iran in light of the moderating effect of employees’ resistance to change". Journal of Cleaner Production, 168, 163-172.
Sarkis, J., Zhu, Q., Lai, K.H., (2011), "An organizational theoretic review of green supply chain management literature". International Journal of Production Economics, 130(1), 1-15.
Scur, G., & Barbosa, M. E., (2017), "Green supply chain management practices: Multiple case studies in the Brazilian home appliance industry". Journal of Cleaner Production, 141, 1293-1302.
Tariq, S., Jan, F. A., & Ahmad, M. S., (2014), "Green employee empowerment: a systematic literature review on state-of-art in green human resource management". Quality & Quantity, 50(1), 237-269.
Teixeira, A. A., Jabbour, C. J. C., de Sousa Jabbour, A. B. L., Latan, H., & de Oliveira, J. H. C., (2016), "Green training and green supply chain management: evidence from Brazilian firms". Journal of Cleaner Production, 116, 170-176.
Wagner, M., (2013), "Green’human resource benefits: do they matter as determinants of environmental management system implementation?" Journal of Business Ethics, 114(3), 443-456.
Wang, Y. F., Chen, S. P., Lee, Y. C., & Tsai, C. T. S., (2013), "Developing green management standards for restaurants: An application of green supply chain management". International Journal of Hospitality Management, 34, 263-273.
Wu, H.-H., & Chang, S.-Y., (2015), "A case study of using DEMATEL method to identify critical factors in green supply chain management". Applied Mathematics and Computation, 256, 394-403.
Yu, W., Chavez, R., Feng, M., & Wiengarten, F., (2014), "Integrated green supply chain management and operational performance". Supply Chain Management: An International Journal, 19(5/6), 683-696.
Zhu, Q., Sarkis, J., & Lai, K. H., (2014), "Supply chain-based barriers for truck-engine remanufacturing in China". Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 68, 103-117.