ارزیابی و انتخاب تامین‌کنندگان با در نظر گرفتن تخفیفات ناشی از حجم سفارش (مطالعه موردی: شرکت فولاد مبارکه اصفهان)

نوع مقاله: علمی- ترویجی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی صنایع (گرایش سیستم‌های اقتصادی- اجتماعی)، گروه مهندسی صنایع

2 استادیار گروه مدیریت، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی دهاقان، ایران

چکیده

از موضوعات مهم در مدیریت زنجیره تأمین، ارزیابی و انتخاب تأمین‌کنندگان کارا می‌باشد که منجر به ایجاد مزیت رقابتی و بهبود عملکرد سازمان می‌شود. این موضوع زمانی اهمیت می‌یابد که چندین تأمین‌کننده با امکان تخفیف نیز در نظر گرفته شود. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی و انتخاب تأمین‌کنندگان در شرایط چندگانه (چندمحصولی/ چندتأمین‌کننده) با در نظر گرفتن تخفیفات ناشی از حجم سفارش در شرکت فولاد مبارکه اصفهان است. بر همین اساس، این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش از نوع توصیفی-پیمایشی می‌باشد. در پژوهش حاضر، برای حل مسأله انتخاب تأمین‌کننده، روش ترکیبی شامل فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی و یک مدل ریاضی با روش برنامه‌ریزی خطی عدد صحیح مختلط ایجاد گردیده است. این روش در دو مرحله انجام می‌شود. در مرحله اول، وزن نسبی هر کدام از معیارها برای هر کالا از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی تعیین می‌شود و در مرحله دوم، از خروجی‌های مرحله اول به عنوان ورودی در مدل برنامه‌ریزی خطی عدد صحیح مختلط استفاده می‌شود تا تأمین‌کنندگان و مقادیر مورد تقاضا، تعیین شوند. مدل پیشنهادی، در بخش خرید شرکت فولاد مبارکه اصفهان پیاده‌سازی شده و مسأله انتخاب بهترین تأمین‌کننده از میان چهار شرکت، برای خرید چهار محصول و با توجه به چهار معیار مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاکی از آن است که به‌کارگیری مدل پیشنهادی، به تصمیم‌گیرندگان این امکان را می‌دهد که با ادغام معیارهای کمی و غیرکمی، نه تنها تصمیمات خود را بهبود بخشند، بلکه این کار را به‌صورت نظام‌مند و با سطح اطمینان بالاتری انجام دهند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اصغری‌زاده، عزت‌اله؛ بهروز، محمدصادق و فیاض شاهاندشتی، فروزان، «ارائه مدل ریاضی و انتخاب تأمین‌کنندگان با استفاده از تصمیم‌گیری گروهی چندشاخصه»، نشریه علمی پژوهشی مدیریت فردا، سال 13، شماره 44، صص 90- 77، پاییز 1394.

اصغری‌زاده، عزت‌اله؛ احمدی، سیدحسین؛ بهروز، روشنک و حسینی قوچانی، علی، «رتبه‌بندی تأمین‌کنندگان با استفاده از تصمیم‌گیری چندمعیاره مبتنی بر تسلط آماری: مدل مارتل و زاراس (گروه تولیدی آرد البرز)»، فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهشنامه بازرگانی، دوره 19، شماره 74، صص 131-105، بهار 1394.

تقوی‌فرد، سیدمحمدتقی؛ دهقانی، محمدحسن و آقایی، مجتبی، «توسعه مدل تعیین میزان بهینه سفارش با انتخاب تأمین‌کننده مناسب و حل با استفاده از روش الگوریتم ژنتیک NSGA-II (مورد مطالعه: شرکت مروارید پنبه‌ریز بوشهر)»، فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش‌های مدیریت در ایران، دوره 19، شماره 2، صص 89-65، تابستان 1394.

حسن‌زاده امین، سامان؛ ملک لی، هومن و تارخ، محمدجعفر، «انتخاب تأمین‌کنندگان با استفاده از منطق فازی»، نخستین کنفرانس بین‌المللی مدیریت زنجیره‌ی تأمین و سیستم‌های اطلاعات، انجمن مدیریت استراتژیک ایران، 1386.

حمیدی، ناصر؛ اکبری شمیران، رضا؛ شیردل، غلامحسن و طالشی، بابک، «ارائه یک مدل تصمیم‌گیری چندمعیاری هیبریدی فازی غیرجمعی به‌منظور اولویت‌بندی و ارزیابی تأمین‌کنندگان (شرکت آذین تنه)»، فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش‌های مدیریت در ایران، دوره 16، شماره 3، صص 81-59، پاییز 1391.

صالحی سربیژن، مرتضی و سیاح مرکبی، محسن، «ارزیابی و انتخاب تأمین‌کنندگان کارا در شرایط عدم‌قطعیت- رویکرد تحلیل پوششی داده‌های خاکستری»، فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهشنامه بازرگانی، دوره 21، شماره 81، صص 203-181، زمستان 1395.

عالم‌تبریز، اکبر و باقرزاده آذر، محمد، «کاربرد فرآیند تحلیل شبکه‌ای جهت رتبه‌بندی تأمین‌کنندگان و عوامل مرتبط با تصمیم‌گیری در زنجیره‌تأمین»، فصلنامه علمی- پژوهشی کاو‌ش‌های مدیریت بازرگانی، سال 2، شماره 3، صص 116-96، بهار و تابستان 1389.

عظیمیان، میثم؛ جوادی، حسن؛ فرشچی‌ها، عباس و نصوحی، ایمان، «انتخاب بهترین ترکیب تأمین‌کنندگان با ارائه رویکردی تلفیقی از تصمیم‌گیری با معیارهای چندگانه و درخت تجزیه و تحلیل خطا»، مجله علمی- پژوهشی مدیریت تولید و عملیات، دوره 8، شماره 1، صص 64-45، بهار و تابستان 1396.

علیخانی، رضا و صادق عمل‌نیک، محسن، «مدل یکپارچه چندهدفه رضایت‌بخش فازی برای مسأله انتخاب تأمین‌کننده با اقلام چندگانه و تخصیص بهینه سفارش»، مجله تحقیق در عملیات در کاربردهای آن، سال 11، شماره 4، صص 37-15، زمستان 1393.

کدخدازاده، حمیدرضا و مروتی شریف‌آبادی، علی، «انتخاب تأمین‌کننده با استفاده از سیستم استنتاج فازی»، مجله علمی- پژوهشی مدیریت تولید و عملیات، دوره 4، شماره 2، صص 132-113، پاییز و زمستان 1392.

محقر، علی؛ نوری، مژگان؛ میرکاظمی مود، محمد و سرابی، نیما، «انتخاب تأمین‌کنندگان شرکت‌های مهندسی و ساخت»، فصلنامه علمی- پژوهشی کاو‌ش‌های مدیریت بازرگانی، سال 3، شماره 6، صص 50-23، پاییز و زمستان 1390.

مظفری، محمدمهدی، «انتخاب تأمین‌کننده با رویکرد تلفیقی فرآیند تحلیل سلسله مراتبی دلفی فازی و روش ویکور خاکستری»، نشریه علمی پژوهشی مدیریت فردا، سال 13، شماره 43، صص 68-55، تابستان 1394.

منتیان، محمدعلی؛ چاقویی، یحیی و ادیبی سده، محمدحسین، «توسعه یک مدل استراتژیک برای انتخاب تأمین‌کنندگان با استفاده از رویکردهای مدل‌سازی معادلات ساختاری و منطق فازی»، پژوهش‌های مدیریت راهبردی، سال 22، شماره 60، صص 139-115، بهار 1395.

مؤمنی، منصور، مباحث نوین تحقیق در عملیات، چاپ پنجم، تهران: انتشارات دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، 1392.

ناظری، علی و خاکزار بفروئی، مرتضی، «ارزیابی و انتخاب تأمین‌کنندگان و تخصیص سفارش چندمحصولی با در نظر گرفتن ریسک با الگوریتم بهینه‌سازی انبوه ذرات چندهدفه (MOPSO) در شرایط فازی»، مجله تحقیق در عملیات در کاربردهای آن، سال 13، شماره 1، صص 14-1، بهار 1395.

Amin, S.H., Razmi, J. and Zhang, G., “Supplier selection and order allocation based on fuzzy SWOT analysis and fuzzy linear programming”, Expert Systems with Applications, Vol. 38, No. 1, pp. 334-342, 2011.

Ayhan, M.B. and Kilic, H.S., “A two stage approach for supplier selection problem in multi-item/ multi-supplier environment with quantity discounts”, Computers & Industrial Engineering, Vol. 85, pp. 1-12, 2015.

Benton, W. C., “Quantity discount decisions under conditions of multiple items, multiple suppliers and resource limitations”, The International Journal of Production Research, Vol. 29, No. 10, pp. 1953-1961, 1991.

Burke, G. J., Carrillo, J. and Vakharia, A. J., “Heuristics for sourcing from multiple suppliers with alternative quantity discounts”. European Journal of Operational Research, Vol. 186, No. 1, pp. 317-329, 2008.

Chou, S.Y. and Chang, Y.H., “A decision support system for supplier selection based on a strategy-aligned fuzzy smart approach”. Expert Systems with Applications, Vol. 34, No. 4, pp. 2241-2253, 2008.

Dahel, N. E., “Vendor selection and order quantity allocation in volume discount environments”, Supply Chain Management: An International Journal, Vol. 8, No. 4, pp. 335-342, 2003.

Demirtas, E. A. and Üstün, O., “An integrated multiobjective decision making process for supplier selection and order allocation”, Omega– The International Journal of Management Science, Vol. 36, No. 1, pp. 76-90, 2008.

Deng, S., Aydin, R., Kwong, C. K. and Huang, Y., “Integrated product line design and supplier selection: A multi objective optimization paradigm”, Computers & Industrial Engineering, Vol. 70, pp. 150-158, 2014.

Feng, D. Z., Chen, L. L. and Jiang, M. X., “Vendor selection in supply chain system: An approach using fuzzy decision and AHP”, In Services Systems and Services Management, 2005. Proceedings of ICSSSM’05. 2005 International Conference on (Vol. 1, pp. 721-725). IEEE.‏

Ho, C. and Neguyen, P.M., “Supplier evaluation and selection criteria in the construction industry of Taiwan and Vietnam”, Information and Management Sciences, Vol. 18, No. 4, pp. 403-426, 2007.

Kilic, H. S., Zaim, S. and Delen, D., “Development of a hybrid methodology for ERP system selection: The case of Turkish Airlines”, Decision Support Systems, Vol. 66, pp. 82-92, 2014.

Lee, T. R., Phuong Nha Le, T., Genovese, A. and Koh, L. S., “Using FAHP to determine the criteria for partner’s selection within a green supply chain”, Journal of Manufacturing Technology Management, Vol. 23, No. 1, pp. 25-55, 2011.

Lee, A. H. I., Kang, H.Y., Lai, C.M. and Hong, W.Y., “An integrated model for lot sizing with supplier selection and quantity discounts”, Applied Mathematical Modelling, Vol. 37, No. 7, pp. 4733-4746, 2013.

Mahdavi Mazdeh, M., Emadikhiav, M. and Parsa, I., “A heuristic to solve the dynamic lot sizing problem with supplier selection and quantity discounts”, Computers & Industrial Engineering, Vol. 85, pp. 33-43, 2015.

Mansini, R., Savelsbergh, M. W. P. and Tocchella, B., “The supplier selection problem with quantity discounts and truckload shipping”, Omega –The International journal of Management Science, Vol. 40, No. 4, pp. 445-455, 2012.

Mohammady Garfamy, R., “A data envelopment analysis approach based on total cost of ownership for supplier selection”, Journal of Enterprise Information Management, Vol. 19, No. 6, pp. 662-678, 2006.

Paksoy, T., Pehlivan, N. Y. and Kahraman, C., “Organizational strategy development in distribution channel management using fuzzy AHP and hierarchical fuzzy TOPSIS”, Expert Systems with Applications, Vol. 39, No. 3, pp. 2822-2841, 2012.

Pazhani, S., Ventura, J.A. and Mendoza, A., “A serial inventory system with supplier selection and order quantity allocation considering transportation costs”, Applied Mathematical Modelling, Vol. 40, No. 1, pp. 612-634, 2016.

Razmi, J. and Maghool, E., “Multi-item supplier selection and lot-sizing planning under multiple price discounts using augmented ɛ-constraint and Tchebycheff method”, The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, Vol. 49, No. (1-4), pp. 379-392, 2010.

Safaei Ghadikolaei, A. and Valipour Parkouhi, S., “A resilience approach for supplier selection: Using Fuzzy Analytic Network Process and grey VIKOR techniques”, Journal of Cleaner Production, Vol. 161, pp. 431-451, 2017.

Wang, T.Y. and Yang, Y.H., “A Fuzzy model for supplier selection in quantity discount environments”, Expert Systems with applications, Vol. 36, No. 10, pp. 12179-12187, 2009.

Xia, W. and Wu, Z., “Supplier selection with multiple criteria in volume discount environments”, Omega –The International journal of Management Science, Vol. 35, No. 5, pp. 494-504, 2007.

Zhang, J.I. and Zhang, M.Y., “Supplier selection and purchase problem with fixed cost and constrained order quantities under stochastic demand”, International Journal of Production Economics, Vol. 129, No. 1, pp. 1-7, 2011.