بررسی عوامل موثر بر صادرات محصولات منتخب جالیزی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه اردکان

2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه اردکان

3 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه اردکان

چکیده

در مطالعه حاضر اثر کوتاهمدت و بلندمدت نرخ ارز واقعی، تولید داخلی محصولات منتخب جالیزی، نسبت قیمت داخلی به قیمت جهانی و درآمد کشورهای واردکننده را بر حجم صادراتی این محصولات در سالهای 93-1363 بررسی شد. آمار و اطلاعات از سالنامه آمار بازرگانی خارجی، سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد، آمارنامه کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی و بانک جهانی، جمعآوری و با نرمافزارهای Eviews و Microfit تجزیه و تحلیل شد. نتایج حاکی از اثر مثبت و معنیدار تولیدات و اثر منفی و معنیدار نسبت قیمت داخلی به قیمت جهانی، در کوتاهمدت و بلندمدت بر حجم صادرات است. با توجه به نتایج حاصل از مطالعه حاضر، کاهش نسبت قیمت داخلی به جهانی و افزایش تولیدات داخلی محصولات جالیزی باعث افزایش حجم صادرات محصولات زیر بخش جالیزی خواهد شد. بنابراین بسته به جهتگیری سیاستی دولت، مبنی بر کاهش یا افزایش صادرات محصولات جالیزی، تغییر در قیمت داخلی نسبت به قیمت جهانی (از طریق تغییر در عوارض صادرات) و همچنین تغییر در تولید داخلی (از طریق تغییر در الگوی کشت و تغییر در سیستم حمایتی کشاورزان) میتواند مؤثر واقع شود.

کلیدواژه‌ها


امیرنژاد، ح؛ مزرعه و نویدی (1394)، «بررسی عوامل مؤثر بر صادرات گیاهان دارویی ایران مورد مطالعه: زیرۀ سبز»، تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره46، شماره 1، ص 81-75.
آماده، ح. (1389)، «تحلیل تغییرات قیمت گوشت مرغ با کاربرد الگوی ARDL مطالعه موردی استان تهران»، پژوهشنامه اقتصادی، شماره 10، 325-295.
بستان، ی. شافعی، فتاحی‌‌اردکانی، و عرفانی‌‌مقدم (1399)، «بررسی اثر اعتبارات اعطایی بر تقاضای نیروی کار زیر بخش‌‌های کشاورزی»، تحقیقات اقتصاد کشاورزی، (پذیرفته شده علمی).
پاسبان، ف. (1385)، «بررسی عوامل مؤثر بر صادرات زعفران ایران»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، سال ششم شماره دوم، ص 15-1
تشکینی، ا. (1384)، «اقتصادسنجی کاربردی به‌کمک Microfit»، مؤسسه فرهنگی هنری دیباگران تهران. چاپ اول.
راسخی، س. شهرازی و عبداللهی (1391)، «اثر نامنتقارن نرخ ارز و نوسان آن بر صادرات غیرنفتی ایران»، فصلنامه علمی پژوهشی، پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، سال دوم، شماره هفتم، 167-149.
شافعی، س. بستان، فتاحی‌‌اردکانی، جهانگیرپور و عرفانی‌‌مقدم (1399)، «پیش‌بینی و بررسی اثر نااطمینانی نرخ ارز حقیقی بر واردات بخش کشاورزی ایران»، فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 12(47)، 125-150.
فهرستی‌‌ثانی، م و سلامی (1382)، «توسعه صادرات غیر نفتی: واقعیتی به روایت سری‌های زمانی»، چهارمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران، انجمن اقتصاد کشاورزی ایران، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران.
فهرستی‌‌ثانی، م. فتاحی، بستان و رضوانی (1396)، «بررسی پایداری الگوهای تجاری برای کشورهای منتخب خاورمیانه و شمال آفریقا (منا)»، اقتصاد کشاورزی، 11(1)، 53-67.
لطفعلی‌‌پور، م. هوشمند، اعلامی و بستان (1396)، «آثار رشد اقتصادی بخش صنعت بر کیفیت محیط‌زیست در ایران (کاربرد مدل خود توضیحی با وقفه گسترده)»، پژوهش‌‌های محیط زیست، 8(16)، 103-114.
محمدی، ت. (1390)، «خطای متداول در کاربرد مدل‌‌های سری زمانی: کاربرد نادرست مدل ARDL (مدل خودرگرسیونی و توزیع با وقفه)»، پژوهش‌‌های اقتصادی ایران، 16(47)، 163-183.
 
مرتضوی، ا و سالاری بردسیری (1392)، «بررسی رابطه‌ی نوسانات نرخ ارز و حجم صادراتی پسته ایران»، نهمین کنفرانس دوسالانه انجمن اقتصاد کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج.
نوفرستی، م. (1387)، «ریشه واحد و هم‌جمعی در اقتصادسنجی»، تهران. خدمات فرهنگی رسا، چاپ دوم.
وزارت جهاد کشاورزی ایران. 1395       https://www.maj.ir/
Akinlo, A., and Adejumo, V. (2014), Exchange Rate Volatility and Non-oil Exports in Nigeria: 1986-2008. International Business and Management. 9: 70-79.
Dass, S. R. (1991), “Economic aspects of Indian international trade in Coffee”, Indian Journal of Agricultural Economics, 46(2):142-151.
FAO. (2015), Food and Agriculture Organization. http://www.faostat3.fao.org
Katrakilidis. I.; Kyritsis. V.; & Patsika. C. (2016), The dynamic linkages between economic growth, environmental quality and health in Greece, Applied Economics Letters, 23:3, 217-221.
Levin, A., and Raut, Lakshmi. K. (1997), Complementarities between Exports and Human Capital in Economic Growth: Evidence from the Semi-industrialized Countries”, Economic Development and Cultural Change, (44), 155-174.
Moniruzzaman, MD. Toy, M and Hassan, A. (2011),“The Export Supply Model of Bangladesh: An Application of Cointegration and Vector Error Correction Approaches”. International Journal of Economics and Financial Issues, Vol. 1, No. 4, pp.163-171.
Nanang, David M. (2010), “Analaysis of Export demand for Ghanas timber products: A Multivariate co- integration approach”. journal of Forest. economics, vol 16 ,pp 47-67.
Serenis, D., & Tsounis, N. (2013), Exchange rate volatility and foreign trade: The case for Cyprus and Croatia. Procedia Economics and Finance, 5, 677-685.
Siddiki, J. V. (2000), Demand for money in Bangladesh: A cointegration analysis. Applied Economics, 32: 1977-84.
Srinivasan. P., and Kalaivani M. (2013), Exchange rate volatility and export growth in India: An ARDL bounds testing approach. Decision Science Letters. 2: 191-202.
 Todshki, N. E., and Ranjbaraki, A. (2016), The impact of major macroeconomic variables on Iran’s steel import and export. Procedia Economics and Finance, 36: pp.390-398.