طراحی مدل پویای عوامل موثر بر موفقیت مدیریت زنجیره تأمین سبز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، دانشگاه یزد

2 دانشیار گروه مدیریت صنعتی دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه یزد، یزد، ایران

10.22034/bs.2022.247026

چکیده

افزایش پژوهشها، علایق پژوهشگران و مدیران صنعتی در حوزه زنجیره تأمین و محیط زیست، بررسی سیستمهای شبکه زنجیره تأمین سبز را ضروری کرده است. در تحقیق حاضر، ابتدا با بررسی ادبیات پژوهش و مصاحبه با خبرگان صنعت کاشی و سرامیک، عوامل مؤثر بر موفقیت زنجیرهتأمین سبز شناسایی و با بهکارگیری روش پویاییشناسی سیستمها به تحلیل دینامیکی مسأله پرداخته شد. به این منظور از اطلاعات موجود و مستند و نظر خبرگان در طول دوره ده ساله شبیهسازی استفاده شده است. پویاییشناسی سیستمها ابزار نیرومندی برای مدلسازی ساختارهای پیچیدهای همچون شبکههای زنجیره تأمین است و اطلاعات مفیدی در خصوص تعامل پارامترهای اصلی سیستم ارائه میکند. مدل توسعه داده شده با نرمافزار ونسیم پیادهسازی شده و تأثیر سیاستهای مختلف شبیهسازی و تحلیل شده است. نتایج حاکی از آن است که تقویت مهارت نیروی انسانی، نظارت بر اجرای قوانین و مقررات و تأمینکنندگان سبز، بهطور مستقیم منجر به افزایش موفقیت مدیریت زنجیره تأمین خواهد شد؛ که در این بین نظارت بر اجرای قوانین و مقررات مؤثرترین عامل شناخته شده است. از طرف دیگر متغیر سفارش برای تولید سبز برای بقای زنجیره تأمین سبز بسیار حائز اهمیت است. این مدل و شبیهسازی همراه آن میتواند بهعنوان یک سیستم پشتیبانی تصمیم کاربردی برای تصمیمگیرندگان و مدیران سازمانها باشد تا بتوانند با توجه به شرایط محیطی یا شرکت خود بهترین تصمیمات را اتخاذ کنند.

کلیدواژه‌ها


احمدی، سیدعلی اکبر ؛ محمدعلی افشاری و حمیده شکاری. (1392). «ارائه مدلی برای سنجش موفقیت سازمان‌ها در مدیریت زنجیره تأمین سبز با رویکرد انتخاب تأمین‌کننده سبز (مورد: شرکت فولاد آلیاژی ایران)»، پژوهشنامه بازرگانی، 17 (66)، صفحات 95-127.
ایمانی خوشخو، محمدحسین و سیدمحمد موسوی. (1396). «عوامل مؤثر بر تحقق زنجیره تأمین سبز صنعت گردشگری ایران»، مطالعات اجتماعی گردشگری، 5(10)، صفحات 127-155.
برنا، مظفر؛ مهدی مظفری؛ علیرضا زرگوش و بهروز یاری. (1397). «استراتژی‌ها و سیاست‌های شیوه‌های مدیریت زنجیره تأمین سبز در ایران»، ماهنامه کار و جامعه، 218، صفحات 66-76.
خدابخشی، محمد؛ سپیده ناصری و فریبا دهقان. (1393). «بررسی مولفه‌های زنجیره‌تأمین سبز در مؤسسات صنعتی»، فصلنامه اندیشه آماد، 13 (49)، صفحات 120-138.
رجایی‌ریزی، فاطمه؛ سید حیدر میرفخرالدینی، داود عندلیب اردکانی و سیدعلی میرنژاد. (1397). «طراحی مدل راهبردی زنجیره تأمین سبز با رویکرد تلفیقی کارت امتیازی متوازن و LFPP مورد مطالعه: مجتمع فولاد مبارکه اصفهان»، پژوهش‌های نوین در تصمیم‌گیری، 3(2)، صفحات 129-153.
رجبی‌پور میبدی، علیرضا؛ الهام مفتح‌زاده، مهرداد کیانی، فاطمه زمزم. (1400). «طراحی الگوی عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت زنجیره تأمین سبز بر اساس رویکرد فراترکیب و تحلیل و توسعه گزینه‌های استراتژیک (سودا)»، مدیریت بهره‌وری، 15(1)، صفحات 265-293.
رحیمی، حسین و الهه طاهری. (1397). «شناسایی و ترسیم مدل عوامل بحرانی تحقق زنجیره تأمین سبز صنعت خودرو»، فصلنامه مدیریت صنعتی، 13(45)، صفحات 1-11.
سوشیل، شارما. (1398). «پویایی سیستم رویکردی کاربردی برای مسائل مدیریتی»، ترجمه ابراهیم تیموری، علیرضا نورعلی، نریمان ولی‌زاده، تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت، چاپ هفتم.
شاهبندرزاده، حمید و محمدحسین کبگانی. (1396). «تحلیل کمی ریسک‌های موجود در مدیریت زنجیره تأمین سبز با استفاده از مدلسازی ریاضی»، پژوهشنامه بازرگانی، 21(82)، صفحات 1-32.
شجاعی، پیام؛ محسن جاجرمی‌زاده و محمد اسفندیاری مهنی. (1396). «ارزیابی و اولویت‌بندی موانع پیاده‌سازی زنجیره تأمین سبز با استفاده از فرایند رتبه‌بندی تفسیری (مورد مطالعه: شرکت تولید برق جنوب»، پژوهشنامه مدیریت اجرایی، 9(18)، صفحات 63-88.
عاقله، حسن و ناصر حمیدی. (1395). «شناسایی و رتبه‌بندی موانع استقرار زنجیره تأمین سبز در صنایع کوچک و متوسط(مطالعه موردی استان قزوین)»، پژوهشنامه بازرگانی، 20(80)، صفحات 173-195.
عباس‌زاده توسلی، سارا؛ سروش آوخ دارستانی و میترا عباس‌زاده توسلی. (1396). «ارزیابی و انتخاب تأمین‌کننده سبز با استفاده ازTOPSIS & DEMATEL (مطالعه موردی: مجتمع فولاد گیلان)»، نشریه مدیریت صنعتی، 12(39)، صفحات 15-28.
عندلیب اردکانی، داود و سعیده شمس. (1399). «شناسایی و مدلسازی توانمندسازهای مدیریت زنجیره تأمین سبز در صنایع کوچک و متوسط»، کاوش‌های مدیریت بازرگانی، 12(23)، صفحات 169-193.
قربان‌پور، احمد؛ علیرضا پویا؛ شمس‌الدین ناظمی و زهرا ناجی عظیمی. (1395). «طراحی مدل ساختاری اقدامات مدیریت زنجیره تأمین سبز با استفاده از رهیافت مدل‌سازی ساختاری تفسیری فازی»، تحقیق در عملیات در کاربردهای آن، 13(4)، صفحات 1-20.
محمدزاده، مجید آفرین و رضا حسن‌زاده. (1397). «شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر در پیاده‌سازی مدیریت زنجیره تأمین سبز با روش AHP فازی و TOPSIS فازی در صنعت برق»، تصمیم‌گیری و تحقیق در عملیات، 3(3)، صفحات 281-301.
ملکی مین‌باش رزگاه، مرتضی؛ مریم ورمقانی و هوشمند باقری قره‌بلاغ. (1398). «خلق مزیت رقابتی: واکاوی ابعاد مدیریت منابع انسانی سبز بر مدیریت زنجیره تأمین سبز با نقش تعدیل‌گری نوجویی سبز در شرکت‌های صنعتی»، پژوهشنامه مدیریت اجرایی، 11(21)، صفحات 129-152.
نوروززاده، قاسم؛ مهدیه معتمدی و مهدی نوروززاده. (1391). «مدیریت زنجیره تأمین سبز، چالش رقابتی قرن حاضر»، دومین کنفرانس برنامه‌ریزی و مدیریت محیط زیست، تهران.
Agi, M. A., & Nishant, R. (2017), “Understanding influential factors on implementing green supply chain management practices: An interpretive structural modelling analysis”. Journal of environmental management, 188, 351-363.
Al-Refaie, A., Al-Momani, D., & Al-Tarawneh, R., (2020), “Modelling the barriers of green supply chain practices in Jordanian firms”. International Journal of Productivity and Quality Management, 29(3): 397-417.
Banik, A., Muhtasim Taqi, S. M., Mithun Ali, S., Ahmed, S., Garshasbi, M., & Kabir, G. (2020), “Critical success factors for implementing green supply chain management in the electronics industry: an emerging economy case”. International Journal of Logistics Research and Applications, https://doi.org/10.1080/13675567.2020.1839029.
Bhatia, M. S., & Gangwani, K. K. (2020), “Green supply chain management: Scientometric review and analysis of empirical research”. Journal of Cleaner Production, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.124722
Bianchi, C. (2016), Dynamic performance management (Vol. 1). Berlin: Springer.
Chatterjee, K., Pamucar, D., & Zavadskas, E. K. (2018), “evaluating the performance of suppliers based on using the R’AMATEL-MAIRCA method for green supply chain implementation in electronics industry”. Journal of cleaner production, 184, 101-129.
Dallasega, P., & Sarkis, J. (2018), “Understanding Greening Supply Chains: Proximity Analysis Can Help”. Resources, Conservation and Recycling, 139: 76-77.
Forrester, J. W. (1997), “Industrial dynamics”. Journal of the Operational Research Society, 48(10), 1037-1041.
Gandhi, S., Mangla, S. K., Kumar, P., & Kumar, D. (2016), “A combined approach using AHP and DEMATEL for evaluating success factors in implementation of green supply chain management in Indian manufacturing industries”. International Journal of Logistics Research and Applications, 19(6), 537-561.
Gary, L., Amos, N. H., & Tehseen, A. (2018), “towards strategic development of maintenance and its effects on production performance by using system dynamics in the automotive industry”. International Journal of Production Economics, 200, 151-169.
Govindan, K., Muduli, K., Devika, K., & Barve, A. (2016), “Investigation of the influential strength of factors on adoption of green supply chain management practices: An Indian mining scenario”. Resources, Conservation and Recycling, 107, 185-194.
Jabbour, C. J. C., & Jabbour, A. B. L. S. (2016), “Green Human Resource Management and Green Supply Chain Management: linking two emerging agendas”. Journal of Cleaner Production, 112, 1824-1833.
Karbassi Yazdi, A., Wang, Y. J., & Rashidi Komijan, A. (2020), “Green supply chain management in an emerging economy: prioritising critical success factors using grey-permutation and genetic algorithm”. International Journal of Logistics Systems and Management, 36(2): 199-223.
Kopainsky, B. (2005), a system dynamics analysis of socio-economic developmenet in lagging Swiss regions, ETH Zurich.
Kunc, M. H., & Morecroft, J. D. (2007), “Competitive dynamics and gaming simulation: lessons from a fishing industry simulator”. Journal of the Operational Research Society, 58(9), 1146-1155.
Lin, C. Y., Alam, S. S., Ho, Y. H., Al-Shaikh, M. E., & Sultan, P. (2020), “Adoption of Green Supply Chain Management among SMEs in Malaysia”. Sustainability, 12: 1-15.
Luthra, S., Garg, D., & Haleem, A. (2016), “the impacts of critical success factors for implementing green supply chain management towards sustainability: an empirical investigation of Indian automobile industry”. Journal of Cleaner Production, 121, 142-58.
Mangla, S. K., Kumar, P., & Barua, M. K. (2015), “prioritizing the responses to manage risks in green supply chain: An Indian plastic manufacturer perspective”. Sustainable Production and Consumption, 1, 67-86.
Mojumder. A., & Singh, A. (2021), “an exploratory study of the adaptation of green supply chain management in construction industry: The case of Indian Construction Companies”. Journal of Cleaner Production, 295: 126400.
Nkrumah, S. K., Asamoah, D., Annan, J., & Agyei-Owusu, B. (2020). “Examining green capabilities as drivers of green supply chain management adoption”. Management Research Review, 44(1): 94-111.
Oliveira, U. R., Espindola, L. S., da Silva, I. R., da Silva, I, N., & Rocha, H. M (2018), “a systematic literature review on green supply chain management: Research implications and future perspectives”. Journal of Cleaner Production, 187: 537-561.
Rahman, T., Syed Mithun, A., Abdul Moktadir, M. D., & KusiSarpong, S. (2019), “Evaluating barriers to implementing green supply chain management: An example from an emerging economy”. Production Planning & Control: 1-26.
Rodriguez-Ulloa, R., & Paucar-Caceres, A. (2005), “Soft system dynamics methodology (SSDM): combining soft systems methodology (SSM) and system dynamics (SD)”. Systemic Practice and Action Research, 18(3), 303-334.
Rostamzadeh, R., Govindan, K., Esmaeili, A., & Sabaghi, M. (2015), “Application of fuzzy VIKOR for evaluation of green supply chain management practices”. Ecological Indicators, 49, 188-203.
Sarwar, A., Zafar, A., Hamza, M. A., & Qadir, A. (2021), “The effect of green supply chain practices on firm sustainability performance: Evidence from Pakistan”. Uncertain Supply Chain Management, 9: 31-38.
Scur, G., & Barbosa, M. E. (2017), “Green supply chain management practices: Multiple case studies in the Brazilian home appliance industry”. Journal of Cleaner Production, 141, 1293-1302.
Sharma, V. K., Chandna, P., & Bhardwaj, A. (2017), “Green supply chain management related performance indicators in agro industry: A review”. Journal of Cleaner Production, 141, 1194-1208.
Smith, E. M., Thorpe, R., & Jackson, P. R. (2012), Management research. Sage.
Stadtler, H. (2015), Supply Chain Management: An Overview. In: Supply Chain Management and Advanced Planning. Springer, Berlin, Heidelberg, 3-28.
Sterman, J. D. (2006), “learning from evidence in a complex world”. American journal of public health, 96(3), 505-514.
Thakur, A. S., Patel, S., Chopra, A., & Vakharia, V. (2020), An Analysis of Critical Success Factors of Implementation of Green Supply Chain Management in Indian Tube Manufacturing Industries. In book: Human Systems Engineering and Design II, https://doi.org/10.1007/978-3-030-27928-8_147.
Tseng, M. L., Islam, M. S., Karia, N., Fauzi, F. A., & Afrin, S. (2019), “A Literature Review on Green Supply Chain Management: Trends and Future Challenges”. Resources, Conservation and Recycling, 141: 145-162.
Tseng, M. L., Lin, R. J., & Chiu, A. S. F. (2012), “Evaluating green supply chain management with incomplete information”. Industrial Engineering & Management Systems, 11(2), 165-169.
Vanalle, R. M., Ganga, G. M. D., Godinho Filho, M., & Lucato, W. C. (2017), “Green supply chain management: An investigation of pressures, practices, and performance within the Brazilian automotive supply chain”. Journal of cleaner production, 151, 250-259.
Vivek, P., & Kumar, J. S. (2019), “Analysis of Green Supply Chain Management Enablers in FMCG Sector Using Integrated ISM and MICMAC Approach”. In Advances in Industrial and Production Engineering: 69-75. Springer, Singapore
Wu, K, Liao. Tseng, M., Chiu. (2015), “Exploring decisive factorism green supply chain practices under uncertainty”. Production Economics, 159, 147-157.
Zhang, H., Xu, X., Liu, W., & Jia, Z. (2019), “Green supply chain decision modeling under financial policy, with or without uniform government emission reduction policy”. Managerial and Decision Economics. 41(6): 1040-1056.
 
 
دوره 20، شماره 112 - شماره پیاپی 112
فروردین و اردیبهشت 1401
صفحه 25-44
  • تاریخ دریافت: 23 بهمن 1399
  • تاریخ بازنگری: 30 فروردین 1400
  • تاریخ پذیرش: 04 اردیبهشت 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 12 آبان 1400