اوپک و سازمان جهانی تجارت، تقابل یا تعامل؟ درس‌هایی برای مجمع کشورهای صادرکننده گاز

نوع مقاله: علمی- ترویجی

نویسندگان

1 استادیار موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی

2 دانشجوی دکتری تجارت بین‌الملل

چکیده

امروزه نفت و گاز به عنوان دو کالای اساسی و مهم در تجارت بین‌الملل مطرح می‌باشند. از آنجا که دو سازمان اصلی در تجارت این دو کالای راهبردی نقش ‌آفرینی می‌نمایند ، تعامل و یا تقابل این دو سازمان در روند این تجارت تأثیرگزار خواهد بود. سازمان کشورهای صادرکننده نفت و سازمان جهانی تجارت  که هرکدام دارای سازوکارهای قانونی و حقوقی مجزی می‌باشند در این راستا نقش آفرینی می‌نمایند. اخیرا نیز مجمع کشورهای صادر کننده گاز نیز به جمع این دو سازمان پیوسته است. در مقاله حاضر ضمن بررسی و ضعیت این دو سازمان  به نقاط تلاقی و   تداخل این دو سازمان با استناد به مقررات سازمان جهانی تجارت اشاره شده است. در این راستا نیز برخی اصول حاکم بر سازمان جهانی تجارت از قبیل محدودیتهای مقداری و حفاظت از محیط زیست و منابع تجدید ناپذیر با ارجاع به  برخی از دعاوی مطروحه در نظام حل و فصل اختلاف سازمان مورد بررسی قرار گرفته است. قابل ذکر است  پیگیری موضوعات مربوط به این کالاها در محاکم داخلی کشورها یا توسل به محاکم بین المللی تاکنون فاقد اثر بوده است. در این باره، رویه رکن حل اختلاف سازمان جهانی تجارت تا کنون پاسخ صریح یا غیر مستقیمی به ادعاهای وارده علیه اقدامات اوپک ارائه نکرده است. از اینرو احتمال می‌رود در آینده‌ای نزدیک این موضوع بطور اساسی و چالشی در سازمان جهانی تجارت مطرح و نهایتا منجر به ایجاد موافقتنامه جدیدی برای پرداختن به آن بشود.
 

کلیدواژه‌ها


A.L.P. Burdett (ed.), OPEC: Origins & Strategy, 1947–1973 (Slough: Archive Editions, 2004)

Alan O. Sykes, ‘Comparative Advantage and the Normative Economics of International Trade Policy’, 1 Journal of International Economic Law (1998)

Albert L. Danielsen, The Evolution of OPEC (New York: Harcourt Brace Jovanovich, 1982)

Andreas F. Lowenfeld, International Economic Law (Oxford University Press, 2003)

Barry Naughton, The Chinese Economy–Transition and Growth (Cambridge MA: The MIT Press, 2007)

Daniel Yergin, The Prize. The Epic Quest for Oil, Money & Power (New York: Free Press, 1991)

Daniel Yergin, The Quest. Energy Security and the Remaking of the Modern World (New York: The Penguin Press, 2011)

Dankwart A. Rustow and John F. Mugno, OPEC: Success and Prospects (New York: New York University Press, 1976)

Djura Nincic, The Problem of Sovereignty in the Charter and in the Practice of the United States (The Hague: Nijhoff, 1970)

Erin Dyer er al ‘Liquified natural gas’ in Oil and Gas: A Practical handbook, Geoffrey Picton–Turbervill, (Globe Law and Buisniess, 2009)

Gavin Brown (ed.), Opec and TheWorld Energy Market: A Comprehensive Reference Guide, 2nd ed. (Essex: Longman, 1993)

Ian Seymour, OPEC: Instrument of Change (New York: St. Martin’s Press, 1981)

John H. Jackson, William J. Davey and Alan O. Sykes, Legal Problems of International Economic Relations, 5th ed. (Thomson West, 2008)

John Mo International Commercial Law, (4th Edition, LexisNexis, 2009)

Mitsu Matsushita et al., The World Trade Organization: Law, Practice and Policy (3rd Edition, Oxford University Press, 2015)

Ragaei El Mallakh (ed.), OPEC: Twenty Years and Beyond (Boulder: Westview Press, 1982)

Robert Mabro, OPEC and The Price of Oil (Oxford: Oxford Institute for Energy Studies, 1992)

Steven Stoft, Carbonomics - How to Fix the Climate and Charge it to OPEC (Nantucket MA: Diamond, 2008)

Yulia Selivanova, Energy Dual Pricing in WTO Law: Analysis and Prospect in the Context of Russia’s Accession to the WTO (London: Cameron May, 2008)

 

Articles

A.Ajomo, ‘An Appraisal of the Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC)’, 13 Texas International Law Journal (1977)

 

Farin Mirvahabi, ‘Claims to the Oil Resources in the Persian Gulf: Will the World Economy be Controlled by the Gulf in the Future?’, 11 Texas International Law Journal (1976)

Gabrielle Marceau, ‘The WTO in the Emerging Energy Governance Debate’, 5(3) Global Trade and Customs Journal (2010)

Gail Marie King, ‘Comment, Cartel Pricing in the International Energy Market: OPEC in Perspective’, 54 Oregon Law Review (1975)

 

Lawrence Crocker, ‘Sovereign Immunity and the Suit Against OPEC’, 12 Case Western Reserve Journal of International Law (1980)

Mark R. Joelson and Joseph P. Griffin, ‘The Legal Status of Nation-State Cartels Under United States Antitrust and Public International Law’, 9 International Law (1975)

Melaku Geboye Desta, ‘The Organization of Petroleum Exporting Countries, the World Trade Organization and Regional Trade Agreements’, 37(3) Journal of World Trade (2003)

Monroe Leigh, ‘International Association of Machinists and Aerospace Workers v. Organization of Petroleum Exporting Countries’, 76(1) The American Journal of International Law (1982)

Spencer Waller, ‘Suing OPEC’, 64 University of Pittsburgh Law Review (2002)

Stephen A. Broome, ‘Conflicting Obligations for Oil Exporting Nations?: Satisfying Membership Requirements of Both OPEC and the WTO’, 38 George Washington International Law Review (2006)

Stephen A. Broome, ‘Conflicting Obligations for Oil Exporting Nations?: Satisfying Membership Requirements of Both OPEC and the WTO’, 38 George Washington International Law Review (2006)

Tim Carey, ‘Cartel Price Controls vs. Free Trade: A Study of Proposals to Challenge OPEC’s Influence in the Oil Market Through WTO Dispute Settlement’, 24(4) American University International Law Review (2009)

Reports

2015 Key World Energy Statistics, International Energy agency publication

UNCTAD, Trade Agreements, Petroleum and Energy Policies (Executive Summary) (Geneva