بررسی حقوق تطبیقی قرارداد سرمایه‌گذاری مشترک(‌جوینت ونچر) ایران با چین

نوع مقاله : مفهومی- تطبیقی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران( پردیسی فارابی) پژوهشگر موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی

2 عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی

چکیده

در حقوق ایران توافقات سرمایهگذاری مشترک علاوه بر قوانین بالادستی مانند «قانون تشویق و حمایت سرمایهگذاری مشترک»، از حیث ماهیت، تابع عمومات حقوق قراردادها و همچنین در مواردی تابع احکام عقد مشارکت مندرج در قانون مدنی و نیز قانون تجارت (در مورد جوینت ونچر شرکتی) هستند. با تدقیق در مواد مذکور میتوان اصول مهم حاکم بر قراردادهای مشارکت را بدین شرح استخراج نمود؛ لزوم مشارکت در تأمین سرمایه، لزوم تقسیم سود و زیان بین شرکا، وکالت متقابل شرکا از یکدیگر (که متضمن مسئولیت تضامنی شرکا در قبال اشخاص ثالث خواهد بود) و تعهد امانی شرکا در قبال یکدیگر. کشور چین از معدود کشورهایی است که در مورد انواع جوینت ونچرهای قراردادی و شرکتی بهطور مجزا اقدام به قانونگذاری نموده است. در حقوق این کشور جوینت ونچرهای شرکتی و قراردادی از نظر مسئولیت، ساختار مدیریتی، تعهدات قراردادی، مشارکت در سرمایه، مشارکت در سود و نسبتهای سهام و بازگشت سرمایه با یکدیگر تفاوت دارند. البته قوانین فوق باید در رابطه با «قانون شرکتها» و نیز «قانون قراردادها»ی این کشور، بهویژه در بخش قراردادهای انتقال فناوری مورد مطالعه قرار گیرد.
در حقوق ایران توافقات سرمایهگذاری مشترک علاوه بر قوانین بالادستی مانند «قانون تشویق و حمایت سرمایهگذاری مشترک»، از حیث ماهیت، تابع عمومات حقوق قراردادها و همچنین در مواردی تابع احکام عقد مشارکت مندرج در قانون مدنی و نیز قانون تجارت (در مورد جوینت ونچر شرکتی) هستند. با تدقیق در مواد مذکور میتوان اصول مهم حاکم بر قراردادهای مشارکت را بدین شرح استخراج نمود؛ لزوم مشارکت در تأمین سرمایه، لزوم تقسیم سود و زیان بین شرکا، وکالت متقابل شرکا از یکدیگر (که متضمن مسئولیت تضامنی شرکا در قبال اشخاص ثالث خواهد بود) و تعهد امانی شرکا در قبال یکدیگر. کشور چین از معدود کشورهایی است که در مورد انواع جوینت ونچرهای قراردادی و شرکتی بهطور مجزا اقدام به قانونگذاری نموده است. در حقوق این کشور جوینت ونچرهای شرکتی و قراردادی از نظر مسئولیت، ساختار مدیریتی، تعهدات قراردادی، مشارکت در سرمایه، مشارکت در سود و نسبتهای سهام و بازگشت سرمایه با یکدیگر تفاوت دارند. البته قوانین فوق باید در رابطه با «قانون شرکتها» و نیز «قانون قراردادها»ی این کشور، بهویژه در بخش قراردادهای انتقال فناوری مورد مطالعه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


آریان‌کیا، رضا و احسان معدولیت (1394)، «نظام حقوقی قراردادهای مشارکت (جوینت ونچر) در عرصه صنعت و تجارت داخلی و بین‌المللی»، نشر میزان.
اخلاقی، بهروز و حسین بیابانگرد (1379)، «انتقال فناوری و جایگاه آن در سرمایه‌گذاری خارجی»، فصلنامه علمی-پژوهشی مدرس، شماره 17، ص 18.
امامی، سید حسن (1366)، «حقوق مدنی»، ج 2، کتابفروشی اسلامیه، چ 4.
باستانی، علیرضا (1390)، «آثار اقتصادی و بسترهای قانون برای تشکیل گروه اقتصادی با منافع مشترک (جوینت ونچر)»، ماهنامه بررسی مسائل و سیاست‌های اقتصادی، ش 9 و 10.
پاکدامن، رضا (1383)، «راهنمای تنظیم قراردادهای بین‌المللی سرمایه‌گذاری مشترک صنعتی». مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.
تضمین سرمایه‌گذاری خارجی در ایران (مطالعه تطبیقی)، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، چاپ اول، 1386.
حاتمی، علی و اسماعیل کریمیان (1393)، «حقوق سرمایه‌گذاری خارجی در پرتو قانون و قراردادهای سرمایه‌گذاری»، انتشارات تیسا، چاپ اول.
حکیمیان، علی‌محمد (1384)، «بررسی ماهیت و ساختار جوینت ونچر»، مجله حوزه و دانشگاه، سال یازدهم، ش 44.
رهبری، ابراهیم و نجمه کاظمی آهوئی (1391)، «تحلیل کارکرد توافق عدم رقابت در روابط تجاری»، مجله علمی- پژوهشی حقوق خصوصی، دوره نهم، ش اول، صص 127-156.
شیروی، عبدالحسین (1391)، حقوق تجارت بین‌الملل، چاپ چهارم.
علومی‌یزدی، حمیدرضا (1392)، «چالش‌های حقوقی تشکیل گروه اقتصادی با منافع مشترک». پژوهش حقوق خصوصی، سال دوم، شماره چهارم.
عیسائی تفرشی، محمد و حمید کبیری شاه‌آباد (1393)، «تحلیل حقوقی ماده 107 قانون برنامه پنجم توسعه: شرایط تشکیل گروه اقتصادی با منافع مشترک». پژوهش‌های حقوق تطبیقی. دوره 18. شماره 2.
قربانی زلیخائی، مجید (1396)، «وضعیت حقوقی شرکا در قراردادهای جوینت ونچر»، نشر جنگل، چاپ اول.
کاتوزیان، ناصر، «عقود معین»، ج 2.
A. Geltt, Timothy; China's New Cooperative Joint Venture Law, Syracuse Journal of International Law and Commerce, vol. 15, No.2 1989.
Black, Henry Campbell;Black Law Dictionary, sixth edition 1990.
Cheng, Liu; Non-compete clauses in JV contracts An analysis from the perspective of the PRC Anti-monopoly Law, Avaiable at ttps://www.chinalawinsight.com/2013/08/articles/corporate/non-compete-clauses-in-jv-contracts-an-analysis-from-the-perspective-of-the-prc-anti-monopoly-law/.
Chien Chen, Jui; The Reform of the Corporate Duty of Care in China -- From the Introspection of Delaware and Taiwan, Maurer School of Law: Indiana University, 2015.
Devonshire.chris, Scott. Andy; ‘Setting Up Joint Ventures in China’, third edtion, Published by Springer-Verlag Berlin Heidelberg, Asia Briefing Ltd. 2008.
Hewitt, Ian; Joint Ventures, Sweet & Maxwell, Second Edition 2001.
Io Lo, Vai & Tian Xiaowen; Law for Foreign Business and Investment in China, first published by Routledge 2009.
Law of the People’s Republic of China on Sino-foreign Cooperative Enterprises.
Law of the People’s Republic of China on Sino-foreign Equity JVs.
Li, Shoushuang; The Legal Environment and Risks for Foreign Investment in China, Springer, 2007.
M. Sornarajah; The International Law on Foreign Investment, CAMBRIDGE University Press, Third edition 2010.
Regulations for Implementation of the Law on Sino-foreign Cooperative Enterprises.
Regulations for the Implementation of the Law of the PRC on JVs using Chinese and Foreign Investment.
Regulations of the People's Republic of China on Customs Protection of Intellectual PropertyRights.
Sanga, Sarath; The Contract Frontier: A Study of the Modern Joint Venture, Article in SSRN Electronic Journal • January 2015.
The Contract Law of the People’s Republic of China, adopted at the 2nd Session of the National People’s Congress on 15 March 1999.